Ngôi Nhà Là Nơi Nghỉ Ngơi Hay Nơi Tiếp Xúc Với Các Nguồn Ô Nhiễm Vô Hình?

Một nghịch lý của cuộc sống hiện đại

Khi nói đến ô nhiễm môi trường, phần lớn mọi người thường nghĩ đến khói xe, bụi mịn, khí thải công nghiệp hoặc không khí ngoài đường.

Nhưng có một thực tế ít được chú ý hơn.

Theo nhiều nghiên cứu về môi trường xây dựng, con người hiện đại dành khoảng 80–90% thời gian trong các không gian kín như nhà ở, văn phòng, trường học hoặc trung tâm thương mại.

Điều đó có nghĩa rằng, môi trường sống trong nhà có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe không kém môi trường bên ngoài.

Một ngôi nhà đẹp chưa chắc đã là một ngôi nhà có chất lượng không khí tốt.

Và không phải mọi nguồn ô nhiễm đều có thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Ô nhiễm vô hình trong nhà đến từ đâu?

Không khí trong nhà chịu ảnh hưởng đồng thời bởi nhiều yếu tố.

Trong đó có những nguồn rất dễ nhận biết như:

• Khói thuốc lá.
• Khói nấu ăn.
• Bụi.

Nhưng cũng có những nguồn hoàn toàn vô hình.

Ví dụ:

• Hợp chất hữu cơ bay hơi (VOC).
• Formaldehyde.
• Độ ẩm cao dẫn đến nấm mốc.
• Khí tích tụ do thông gió kém.
• Bụi mịn từ quá trình sinh hoạt.

Không phải mọi ngôi nhà đều tồn tại các vấn đề này ở mức đáng lo ngại.

Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào thiết kế công trình, vật liệu sử dụng, điều kiện thông gió và cách vận hành ngôi nhà.

Vật liệu nội thất có phải là nguyên nhân duy nhất?

Câu trả lời là không.

Đây là một hiểu lầm khá phổ biến.

Chất lượng không khí trong nhà (Indoor Air Quality – IAQ) là kết quả của nhiều yếu tố cùng tác động.

Bao gồm:

• Vật liệu hoàn thiện.
• Sơn.
• Keo dán.
• Đồ nội thất.
• Hệ thống điều hòa.
• Hệ thống thông gió.
• Độ ẩm.
• Thói quen sinh hoạt.

Vật liệu chỉ là một mắt xích trong toàn bộ hệ thống.

Do đó, việc quy kết toàn bộ nguyên nhân cho một loại vật liệu là cách nhìn chưa đầy đủ.

VOC là gì và tại sao được nhắc đến nhiều?

VOC (Volatile Organic Compounds) là nhóm hợp chất hữu cơ dễ bay hơi.

Chúng có thể phát sinh từ nhiều nguồn như:

• Sơn.
• Keo dán.
• Một số loại gỗ công nghiệp.
• Chất phủ bề mặt.
• Một số sản phẩm nội thất.

Điều cần hiểu là:

VOC là tên gọi của một nhóm hợp chất, không phải tên của một chất duy nhất.

Không phải tất cả VOC đều có mức độ ảnh hưởng giống nhau.

Hiện nay, nhiều nhà sản xuất đã đầu tư công nghệ nhằm:

• Giảm lượng VOC phát thải.
• Cải tiến nguyên liệu.
• Kiểm soát quy trình sản xuất.
• Đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về phát thải.

Điều này giúp giảm tác động của vật liệu đến môi trường trong nhà.

Formaldehyde có đáng lo ngại không?

Formaldehyde là hợp chất thường được nhắc đến trong ngành vật liệu gỗ.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa:

• Sự hiện diện của formaldehyde.
• Mức phát thải formaldehyde.

Đây là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau.

Ngày nay, nhiều vật liệu được kiểm soát theo các tiêu chuẩn như:

• E1.
• E0.
• CARB P2.
• EPA TSCA Title VI.

Những tiêu chuẩn này quy định giới hạn phát thải nhằm giảm ảnh hưởng đến môi trường trong nhà.

Vì vậy, điều quan trọng không phải là vật liệu “có” hay “không có” formaldehyde, mà là mức phát thải có được kiểm soát theo tiêu chuẩn hay không.

Thông gió quyết định rất lớn đến chất lượng không khí

Một vật liệu tốt không thể phát huy hết giá trị nếu công trình thiếu thông gió.

Không khí trong nhà cần được trao đổi liên tục.

Thông gió giúp:

• Giảm tích tụ hơi ẩm.
• Hỗ trợ loại bỏ các chất bay hơi trong giai đoạn đầu sau thi công.
• Hạn chế nguy cơ nấm mốc.
• Cải thiện sự thoải mái khi sử dụng.

Đây là lý do các công trình hiện đại ngày càng chú trọng đến:

• Cửa sổ đối lưu.
• Giếng trời.
• Khe thông gió.
• Hệ thống cấp gió tươi.

Độ bền của vật liệu cũng góp phần tạo nên môi trường sống tốt

Khi nhắc đến chất lượng không khí, nhiều người chỉ nghĩ đến phát thải.

Nhưng độ bền của vật liệu cũng rất quan trọng.

Một vật liệu xuống cấp nhanh sẽ làm tăng:

• Nhu cầu sửa chữa.
• Nhu cầu thay thế.
• Lượng chất thải xây dựng.
• Việc sử dụng thêm sơn, keo và vật liệu hoàn thiện.

Ngược lại, một vật liệu ổn định trong thời gian dài sẽ góp phần giảm tác động môi trường trong suốt vòng đời công trình.

Đó là một trong những nguyên tắc quan trọng của phát triển bền vững.

Người tiêu dùng nên quan tâm điều gì?

Khi lựa chọn vật liệu nội thất, ngoài mẫu mã và giá thành, nên tìm hiểu thêm:

• Hồ sơ kỹ thuật.
• Tiêu chuẩn phát thải.
• Nguồn gốc sản phẩm.
• Độ bền.
• Khả năng bảo trì.
• Đơn vị thi công.
• Điều kiện thông gió của công trình.

Một quyết định dựa trên dữ liệu sẽ mang lại giá trị lâu dài hơn một quyết định dựa trên quảng cáo.

Quan điểm của Vật Liệu KINH BAN https://vatlieukinhban.vn/

Sau khi nghiên cứu các tài liệu về Indoor Air Quality (IAQ), tiêu chuẩn vật liệu và thực tiễn thi công tại Việt Nam, Vật Liệu KINH BAN cho rằng:

Không nên nhìn chất lượng không khí trong nhà như vấn đề của riêng một loại vật liệu.

Một ngôi nhà khỏe mạnh là kết quả của sự kết hợp giữa:

• Vật liệu có nguồn gốc minh bạch.
• Tiêu chuẩn kỹ thuật rõ ràng.
• Thi công đúng quy trình.
• Thông gió hiệu quả.
• Kiểm soát độ ẩm.
• Lựa chọn vật liệu phù hợp với từng không gian.

Chúng tôi không lựa chọn vật liệu chỉ vì xu hướng.

Chúng tôi lựa chọn dựa trên dữ liệu kỹ thuật, khả năng vận hành thực tế và hiệu quả sử dụng lâu dài.