Lớp phủ overlay sàn gỗ và bí quyết chống trầy xước từ cấu trúc vật liệu
Một mặt sàn đẹp có thể được nhận ra ngay khi bước vào phòng. Nhưng khả năng giữ được vẻ đẹp ấy sau nhiều năm sử dụng lại phụ thuộc vào những yếu tố mắt thường khó nhìn thấy.
Trong đó, lớp phủ overlay sàn gỗ giữ vai trò quan trọng. Đây là lớp bảo vệ nằm phía trên lớp trang trí, trực tiếp tiếp xúc với bàn chân, bụi bẩn và những tác động trong sinh hoạt.
Vậy overlay được làm từ gì, vì sao có thể chống trầy xước và tại sao hai loại sàn cùng chỉ số AC vẫn có thể cho trải nghiệm sử dụng khác nhau?
Overlay là gì trong cấu tạo sàn gỗ công nghiệp ?
Ở sàn gỗ laminate, cấu tạo phổ biến gồm lớp bảo vệ bề mặt, lớp giấy trang trí, cốt gỗ và lớp cân bằng phía dưới.
Lớp giấy trang trí tạo nên hình ảnh vân gỗ. Overlay bảo vệ hình ảnh đó trước tác động sử dụng. Cốt gỗ đảm nhận phần lớn vai trò tạo chiều dày và độ ổn định của tấm ván.
Vì vậy, không nên nhầm overlay với lớp vân gỗ hoặc toàn bộ kết cấu laminate. Hiệp hội sàn laminate Bắc Mỹ định nghĩa overlay là một dạng lớp chịu mài mòn, đồng thời cung cấp những đặc tính bảo vệ bề mặt khác.
Bản chất hóa học của lớp phủ overlay
Một cấu trúc overlay thông dụng sử dụng giấy cellulose chuyên dụng tẩm nhựa melamine formaldehyde, kết hợp hạt oxit nhôm để tăng khả năng bảo vệ.
Trong hệ vật liệu này, mỗi thành phần có một nhiệm vụ.
Giấy cellulose đóng vai trò nền mang nhựa và hỗ trợ phân bố thành phần trong lớp phủ.
Nhựa melamine formaldehyde tạo thành nền liên kết sau khi đóng rắn.
Hạt oxit nhôm bổ sung pha khoáng cứng, góp phần nâng khả năng chịu mài mòn và chống trầy xước.
Nghiên cứu về lớp phủ laminate cho thấy đây là một hệ vật liệu kết hợp giữa nền nhựa hữu cơ và hạt khoáng vô cơ. Hiệu quả bảo vệ phụ thuộc vào cách các thành phần phối hợp, thay vì chỉ có mặt một nguyên liệu nổi bật.
Nhựa melamine tạo độ cứng bằng cách nào
Trong quá trình sản xuất, nhựa tẩm trong giấy được đóng rắn dưới tác động của nhiệt và áp lực.
Phản ứng đóng rắn tạo nên mạng lưới liên kết ba chiều. Nhờ đó, lớp vật liệu hình thành bề mặt cứng và ổn định hơn so với trạng thái nhựa ban đầu. Đây là đặc trưng của hệ nhựa nhiệt rắn.
Có thể hình dung nền nhựa là bộ khung giữ các thành phần của lớp phủ liên kết với nhau. Nếu chỉ có hạt cứng nhưng nền liên kết không phù hợp, hiệu quả bảo vệ tổng thể vẫn bị hạn chế. Tài liệu công bố môi trường của nhà sản xuất sàn laminate mô tả quá trình đóng rắn này là phản ứng tạo liên kết không thuận nghịch.
Oxit nhôm giúp bảo vệ bề mặt ra sao
Oxit nhôm có công thức hóa học Al2O3. Trong ứng dụng overlay, vật liệu này thường được nhắc đến dưới tên corundum.
Những hạt khoáng cứng được đưa vào hệ lớp phủ để hỗ trợ chống lại tác động cơ học lên bề mặt. Tuy nhiên, sự hiện diện của oxit nhôm chưa đủ để xác định chất lượng một tấm sàn.
Kích thước hạt, mức độ phân bố và liên kết giữa hạt với nền nhựa đều có ý nghĩa. Một nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận rằng cải thiện liên kết giữa hạt alumina và nhựa có thể nâng khả năng chống trầy của mẫu laminate. Kết quả này giải thích nguyên lý vật liệu, không phải bằng chứng đánh giá mọi sản phẩm thương mại.
Vì sao nhiều hạt cứng hơn chưa chắc chống xước tốt hơn
Một cách hiểu phổ biến là càng nhiều oxit nhôm thì bề mặt càng khó trầy.Thực tế cần phân biệt chống mài mòn với chống trầy xước.
Nghiên cứu của Kara và cộng sự công bố năm 2022 cho thấy, trong phạm vi các mẫu được khảo sát, tăng lượng corundum cải thiện đáng kể kết quả chịu mài mòn nhưng không tạo ra thay đổi đáng kể tương ứng về chống trầy xước.
Từ kết quả này có thể rút ra một nguyên tắc khi lựa chọn sàn. Không nên đánh giá lớp phủ bằng một thành phần riêng lẻ. Cần xem kết quả thử nghiệm của sản phẩm hoàn chỉnh.
Chống mài mòn và chống trầy xước khác nhau thế nào
Chống mài mòn thể hiện khả năng chịu sự hao hụt bề mặt do tác động ma sát lặp lại.
Chống trầy xước liên quan đến khả năng hạn chế tổn thương khi vật thể tác động và di chuyển trên mặt sàn.
Hai hiện tượng có liên quan nhưng không đồng nhất. Một mặt sàn có thể chịu mài mòn tốt mà vẫn xuất hiện vết xước khi gặp vật sắc hoặc điều kiện tác động bất lợi.
Ngay trong đánh giá bề mặt, vết xước cũng có nhiều dạng. Xước nhỏ có thể chỉ nhìn thấy ở một số góc chiếu sáng. Vết xước sâu lại tạo tổn thương rõ hơn và có thể xuyên qua lớp bảo vệ.
Chỉ số AC nói lên điều gì ?
AC là chỉ số phân loại khả năng chịu mài mòn của sàn laminate theo phương pháp thử áp dụng.
AC4 hoặc AC5 không phải lời cam kết rằng sàn không thể bị trầy. Cũng không thể chuyển trực tiếp chỉ số này thành số năm sử dụng thực tế.
Khi so sánh hai sản phẩm, cần xem riêng thông tin chịu mài mòn, chống xước nhỏ, chịu va đập và cấp sử dụng. Chẳng hạn, một bảng dữ liệu kỹ thuật có thể công bố AC theo EN 13329 và chống xước nhỏ theo EN 16094 ở hai mục khác nhau.
Sự tách biệt này giúp người mua đặt đúng câu hỏi. Sàn được thử về đặc tính nào, bằng phương pháp nào và kết quả thuộc đúng mã sản phẩm nào?
Sàn dày hơn có chống xước tốt hơn không ?
Chiều dày tổng thể của tấm ván không đại diện trực tiếp cho chất lượng overlay.
Tấm sàn dày hơn chủ yếu có thêm chiều dày trong kết cấu, đặc biệt là cốt ván. Trong khi đó, khả năng chống xước bề mặt phải được đánh giá từ hệ lớp phủ và kết quả thử nghiệm liên quan.
Do vậy, không đủ cơ sở để kết luận một tấm sàn dày hơn sẽ luôn chống xước tốt hơn.
Cách so sánh hợp lý là đặt hai mã sản phẩm cụ thể cạnh nhau, kiểm tra tài liệu kỹ thuật và đối chiếu với điều kiện sử dụng dự kiến.
Cách giữ lớp phủ overlay bền đẹp
Khả năng bảo vệ của vật liệu cần đi cùng cách sử dụng phù hợp.
Nên làm sạch bụi và hạt bẩn trước khi lau. Dùng dụng cụ vệ sinh phù hợp với hướng dẫn của nhà sản xuất. Bố trí thảm tại cửa ra vào và đệm bảo vệ dưới chân đồ nội thất.
Khi di chuyển bàn ghế, nên nâng lên thay vì kéo trực tiếp. Miếng đệm chân ghế cũng cần được kiểm tra và làm sạch định kỳ.
Không nên dùng thử nghiệm cào bằng dao hoặc chìa khóa để thay thế đánh giá kỹ thuật. Lực tác động, góc tiếp xúc và tình trạng vật thử không được kiểm soát nên kết quả khó dùng để so sánh công bằng.
Tài liệu bảo dưỡng của nhà sản xuất là căn cứ phù hợp hơn để lựa chọn dụng cụ, chất làm sạch và cách chăm sóc mặt sàn.
Góc nhìn từ hai thương hiệu và cách lựa chọn phù hợp
PERGO công bố TitanX là công nghệ bảo vệ giúp tăng khả năng chống trầy và chịu mài mòn. Tài liệu thành phần laminate của nhà sản xuất cũng xác nhận vai trò của oxit nhôm trong bảo vệ bề mặt. Tuy nhiên, những thông tin này không đủ để suy ra toàn bộ công thức độc quyền hoặc kết luận hãng luôn vượt mọi sản phẩm khác.
Với KRONOSWISS thuộc SWISS KRONO, bảng dữ liệu GRAND SELECTION ORIGIN phiên bản năm 2016 công bố bề mặt Antiscratch và liệt kê riêng khả năng chịu mài mòn với chống xước nhỏ. Đây là minh chứng về cách đánh giá từng đặc tính, không phải thông số áp dụng cho toàn bộ sản phẩm hiện bán. Cần kiểm tra hồ sơ cập nhật của đúng mã sàn trước khi lựa chọn.
Quan điểm của Vật liệu KINH BAN là chọn sàn bằng hồ sơ kỹ thuật và nhu cầu sử dụng thực tế. Một lớp phủ tốt cần được hiểu đúng về khả năng bảo vệ, giới hạn sử dụng và cách chăm sóc. Chúng tôi luôn tận tâm giải đáp để khách hàng chọn đúng vật liệu cho không gian của mình.
Vật Liệu KINH BAN
Kiến tạo từ trật tự-Bền vững từ trí tuệ
Điện thoại: 0938.863.401 và 0978.727.986
Website:vatlieukinhban.vn
Email: kinhban.com@gmail.com
Địa chỉ: 496 Lý Thái Tổ, phường Vườn Lài, TP.HCM
Tư vấn
